چشم یکی از حساس ترین اعضای بدن است و حتی یک مشکل ساده مانند خشکی، خارش یا قرمزی می تواند فعالیت های روزمره را تحت تاثیر قرار دهد. بعضی از مشکلات رایج چشم موقتی هستند و با برطرف شدن عامل ایجاد کننده بهتر می شوند، اما بعضی دیگر ممکن است نشانه یک بیماری چشمی باشند که نیاز به بررسی تخصصی دارد.

سوزش چشم، تاری دید، قرمزی، خارش، درد، حساسیت به نور و دیدن لکه های شناور از جمله علائمی هستند که افراد زیادی در طول زندگی تجربه می کنند. شناخت بیماری های رایج چشم و علائم آنها کمک می کند متوجه شویم چه زمانی یک مشکل ساده است و چه زمانی بهتر است برای معاینه به چشم پزشک مراجعه کنیم.

1. خشکی چشم؛ یکی از شایع ترین مشکلات چشمی

خشکی چشم زمانی ایجاد می شود که چشم اشک کافی تولید نکند یا کیفیت لایه اشکی برای مرطوب نگه داشتن سطح چشم مناسب نباشد.

علائم خشکی چشم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• سوزش چشم

• احساس وجود شن یا جسم خارجی در چشم

• قرمزی چشم

• حساسیت به نور

• خستگی چشم

• تاری دید موقت

یکی از سوالات رایج این است که علت سوزش و خشکی چشم چیست؟ استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر، قرار گرفتن در محیط های خشک یا دارای باد، بعضی داروها و برخی مشکلات جسمی می توانند در ایجاد یا تشدید خشکی چشم نقش داشته باشند.

کم شدن تعداد پلک زدن هنگام نگاه کردن طولانی به صفحه نمایش نیز می تواند احساس خشکی و خستگی را بیشتر کند.

2. قرمزی چشم نشانه چیست؟

قرمزی چشم به تنهایی نام یک بیماری نیست و علت های مختلفی دارد. گاهی پس از کم خوابی، خشکی چشم یا قرار گرفتن در معرض دود و گرد و غبار ایجاد می شود و در موارد دیگر ممکن است به التهاب یا عفونت مرتبط باشد.

اگر می پرسید علت قرمزی چشم بدون درد چیست، خشکی، حساسیت، خستگی و تحریک سطح چشم از علت های احتمالی هستند.

اما قرمزی شدید همراه با درد، تاری دید یا حساسیت زیاد به نور شرایط متفاوتی است و بهتر است به صورت تخصصی بررسی شود.

استفاده خودسرانه از قطره های چشمی فقط برای سفید کردن چشم نیز راه مناسبی برای پیدا کردن علت قرمزی نیست. مهم تر از مخفی کردن علامت، مشخص کردن دلیل ایجاد آن است.

3. التهاب ملتحمه یا عفونت چشم

التهاب ملتحمه که بسیاری آن را با عنوان چشم صورتی یا عفونت چشم می شناسند، یکی دیگر از مشکلات رایج است.

علائم التهاب ملتحمه چشم می تواند شامل قرمزی، اشک ریزش، خارش، تورم و ترشح باشد. علت التهاب ملتحمه همیشه عفونت باکتریایی نیست. ویروس ها، باکتری ها، آلرژی و بعضی مواد محرک می توانند باعث ایجاد این مشکل شوند.

به همین دلیل تشخیص علت تنها از روی قرمز بودن چشم کار ساده ای نیست.

در صورتی که ترشحات چشم زیاد باشد، پلک ها بعد از خواب به هم بچسبند یا علائم شدید و ادامه دار باشند، معاینه چشم اهمیت بیشتری پیدا می کند.

4. علت خارش چشم چیست؟

افرادی که مرتب چشم های خود را می مالند معمولا می پرسند خارش چشم نشانه چیست؟

خارش می تواند در اثر آلرژی، خشکی چشم یا التهاب اطراف پلک ها ایجاد شود. اگر خارش هر دو چشم همراه با اشک ریزش باشد و در بعضی فصل ها شدت پیدا کند، حساسیت یکی از علت های احتمالی است.

مالش شدید چشم معمولا راه حل مناسبی نیست و ممکن است تحریک چشم را بیشتر کند. اگر خارش مرتب تکرار می شود، بهتر است عامل اصلی آن مشخص شود.

5. التهاب لبه پلک یا بلفاریت

گاهی مشکل اصلی داخل چشم نیست و از لبه پلک ها شروع می شود. بلفاریت یا التهاب پلک می تواند باعث قرمزی، خارش، تحریک و ایجاد پوسته های ریز در اطراف مژه ها شود.

افرادی که احساس می کنند صبح ها اطراف مژه هایشان چسبناک یا پوسته پوسته است ممکن است با چنین مشکلی روبرو باشند.

بلفاریت معمولا مشکل خطرناکی محسوب نمی شود، اما ممکن است طولانی مدت یا تکرار شونده باشد و در برخی افراد احساس خشکی و ناراحتی چشم را نیز بیشتر کند.

6. تاری دید؛ همیشه به معنی بیماری خطرناک نیست

علت تاری دید چیست؟ پاسخ به این سوال به عوامل مختلفی بستگی دارد.

نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم از شایع ترین مشکلات بینایی هستند. در این شرایط نور به شکل مناسب روی شبکیه متمرکز نمی شود و فرد ممکن است اجسام دور یا نزدیک را تار ببیند.

مشکلات انکساری علاوه بر تاری دید می توانند باعث خستگی چشم، جمع کردن چشم ها برای بهتر دیدن، سردرد و دشواری در تمرکز هنگام مطالعه شوند.

تفاوت مهمی بین تاری دیدی که مدت ها وجود داشته و تاری دید ناگهانی وجود دارد. کاهش ناگهانی بینایی، به خصوص اگر تنها در یک چشم اتفاق بیفتد یا با درد و علائم دیگر همراه باشد، نباید نادیده گرفته شود.

7. آب مروارید و تاری تدریجی دید

آب مروارید یا کاتاراکت زمانی ایجاد می شود که عدسی شفاف چشم به تدریج کدر شود. این مشکل بیشتر با افزایش سن دیده می شود و معمولا به آرامی پیشرفت می کند.

از علائم آب مروارید می توان به تاری دید، کاهش شفافیت رنگ ها، حساسیت بیشتر به نور، مشکل در دید شب و گاهی دوبینی اشاره کرد.

برخلاف بعضی مشکلات چشمی، آب مروارید در مراحل اولیه ممکن است علامت قابل توجهی ایجاد نکند. به همین دلیل تغییرات تدریجی بینایی در سنین بالاتر بهتر است فقط به افزایش سن نسبت داده نشود.

8. گلوکوم یا آب سیاه چشم

گلوکوم یا آب سیاه یکی از بیماری های مهم چشم است که می تواند به عصب بینایی آسیب برساند.

یکی از نکات مهم درباره علائم آب سیاه چشم این است که نوع شایع این بیماری ممکن است در مراحل اولیه هیچ علامت مشخصی نداشته باشد. با پیشرفت بیماری، بخش هایی از میدان دید می توانند تحت تاثیر قرار بگیرند.

به همین دلیل منتظر ماندن تا زمان ایجاد علامت واضح همیشه روش مناسبی برای تشخیص بیماری های چشمی نیست و معاینات دوره ای اهمیت دارند.

نوع خاصی از گلوکوم نیز ممکن است با درد شدید و ناگهانی چشم، قرمزی، تاری دید و حتی حالت تهوع همراه شود که نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

9. رتینوپاتی دیابتی

افراد مبتلا به دیابت باید به سلامت چشم های خود توجه ویژه ای داشته باشند. رتینوپاتی دیابتی یکی از عوارض دیابت است که عروق شبکیه را درگیر می کند.

نکته مهم این است که این بیماری ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت باشد. در مراحل پیشرفته تر، فرد ممکن است تاری دید یا لکه های شناور در میدان دید را تجربه کند.

بنابراین نداشتن مشکل ظاهری در بینایی لزوما به معنی نبود تغییرات چشمی در فرد مبتلا به دیابت نیست.

10. مگس پران و جرقه زدن چشم

دیدن چند لکه یا رشته شناور در میدان دید در بعضی افراد وجود دارد. اما زیاد شدن ناگهانی مگس پران چشم موضوع متفاوتی است.

اگر تعداد زیادی لکه شناور به صورت ناگهانی ظاهر شود، فرد جرقه های نور ببیند یا احساس کند سایه یا پرده ای بخشی از میدان دید او را پوشانده است، باید این علائم جدی گرفته شوند.

این نشانه ها می توانند با مشکلات شبکیه از جمله پارگی یا جداشدگی شبکیه ارتباط داشته باشند و نیازمند بررسی سریع چشم پزشکی هستند.

چه زمانی مشکلات چشم خطرناک است؟

هر قرمزی یا خارش چشم اورژانسی نیست، اما بعضی علائم نباید نادیده گرفته شوند.

در صورت بروز کاهش یا تاری ناگهانی دید، درد شدید چشم، حساسیت شدید به نور، قرمزی شدید همراه با درد، افزایش ناگهانی مگس پران، مشاهده جرقه های نور یا احساس وجود پرده روی میدان دید بهتر است ارزیابی پزشکی به تاخیر نیفتد.

همچنین اگر یک مشکل چشمی مرتب تکرار می شود یا با گذشت زمان بهتر نمی شود، پیدا کردن علت اصلی مهم تر از درمان موقت علائم است.

چگونه از مشکلات رایج چشم پیشگیری کنیم؟

همه بیماری های چشمی قابل پیشگیری نیستند، اما رعایت چند عادت ساده می تواند به حفظ سلامت چشم کمک کند.

استراحت دادن به چشم هنگام کار طولانی با نمایشگر، پلک زدن منظم، خواب کافی، خودداری از مالش شدید چشم، رعایت بهداشت دست ها و استفاده نکردن خودسرانه از داروهای چشمی از اقدامات ساده اما مهم هستند.

معاینه دوره ای چشم نیز به خصوص برای افرادی که دیابت دارند، سابقه خانوادگی بعضی بیماری های چشمی دارند یا متوجه تغییر در کیفیت بینایی خود شده اند اهمیت بیشتری پیدا می کند.

سوالات رایج درباره بیماری ها و مشکلات چشم

آیا قرمزی چشم همیشه نشانه عفونت است؟

خیر. خشکی، آلرژی، خستگی و عوامل تحریک کننده نیز می توانند باعث قرمزی چشم شوند. وجود ترشح، درد یا سایر علائم می تواند در تشخیص علت اهمیت داشته باشد.

علت سوزش چشم و تاری دید همزمان چیست؟

خشکی چشم یکی از علت های احتمالی است، اما مشکلات انکساری و برخی بیماری های چشمی نیز می توانند چنین علائمی ایجاد کنند. اگر تاری دید ادامه دار یا ناگهانی باشد، بهتر است بررسی شود.

آیا مگس پران چشم خطرناک است؟

مگس پران همیشه نشانه بیماری خطرناک نیست، اما ظاهر شدن ناگهانی تعداد زیادی مگس پران، به خصوص همراه با جرقه نور یا سایه روی دید، نیاز به بررسی سریع دارد.

شایع ترین بیماری های چشم کدامند؟

خشکی چشم، التهاب ملتحمه، مشکلات انکساری، بلفاریت، آب مروارید و گلوکوم از مشکلات و بیماری های شناخته شده چشم هستند. مشکلات شبکیه و رتینوپاتی دیابتی نیز اهمیت زیادی دارند.

جمع بندی

مشکلات رایج و بیماری های چشم می توانند از یک خشکی و خارش ساده تا بیماری هایی که بینایی را تحت تاثیر قرار می دهند متفاوت باشند. قرمزی، سوزش، خارش و خستگی چشم معمولا علت های متعددی دارند و تنها بر اساس یک علامت نمی توان بیماری را تشخیص داد.

مهم ترین نکته توجه به تغییرات جدید و غیرعادی بینایی است. درد شدید، تاری دید ناگهانی، جرقه نور، افزایش ناگهانی مگس پران یا ایجاد سایه در میدان دید از علائمی هستند که بهتر است برای بررسی آنها منتظر برطرف شدن خودبه خودی مشکل نمانیم.

شناخت علائم، مراقبت صحیح از چشم و انجام معاینات لازم می تواند به تشخیص زودتر بسیاری از مشکلات چشمی کمک کند.